Biyolojik saat tersine döndü

Almanya’daki Bonn Üniversitesi Hastanesi Rekonstrüktif Nörobiyoloji Enstitüsü araştırmacıları, yaşlı kan hücrelerini genç beyin kök hücrelerine dönüştüren bir yöntem geliştirdi. Aging Cell dergisinde yayımlanan araştırmada, dönüştürülen hücrelerin laboratuvarda 50 gün içinde epigenetik olarak 60 yıl gençleştiği bildirildi.

Çalışmada, yaşları yenidoğandan 101’e kadar uzanan 15 donörün kanından alınan atasal hücreler (EPC) incelendi. DNA metilasyonu ve RNA dizilemesiyle izlenen hücrelerin epigenetik yaşının, dönüşümün 50. gününde donör yaşının yüzde 5’ine kadar gerilediği kaydedildi. Bulgular, laboratuvarda dönüştürülen hücrelere ilişkin sonuçları kapsıyor.

ARA AŞAMA OLMADAN DOĞRUDAN DÖNÜŞÜM

Enstitü Direktörü Prof. Dr. Oliver Brüstle liderliğindeki ekip, transkripsiyon faktörü taşıyan ve araştırmada zararsız olarak tanımlanan bir virüs yardımıyla alyuvar atasal hücrelerini doğrudan işlevsel beyin kök hücrelerine (iNSC) dönüştürdü.

Böylece hücrelerin önce embriyonik aşamaya sıfırlanıp ardından başka bir hücre türüne dönüştürülmesi basamağı atlandı. Dönüşümün 12. gününde hücrelerin kan proteinlerini tamamen bırakarak nöral proteinler salgılamaya başladığı belirtildi.

Araştırmada hücrelerin DNA hasarlarını onardığı, mitokondriyal toksisiteyi sıfırladığı ve genç beyin hücreleri gibi aktif metabolik geri dönüşüm yaptığı da bildirildi. Brüstle, hücrelerin bölünüp çoğalmadıkları koşullarda bile yaşlanma karşıtı dirençlerini koruduğunu belirtti.

TEDAVİ İÇİN GELECEĞE DÖNÜK BEKLENTİ

Brüstle, bulguların nörodejeneratif hastalıkların tedavisinde büyük bir değişim yaratabileceğini ifade etti. Araştırmacılar, gelecekte Alzheimer, Parkinson ve felç hastaları için kişinin kendi kanından genç ve sağlıklı beyin dokuları üretilebileceğini bildiriyor.

Daha önce yapılan canlı nakil deneylerinde ise bu tür genetiği değiştirilmiş kök hücrelerin fare beynine entegre olduğu ve mevcut sinir ağlarıyla uyumlu bağlantılar kurduğu gösterilmişti. Hastanın kendi kanından doku üretilerek tedavi edilmesi ise geleceğe yönelik bir hedef olarak aktarılıyor.